Mức giảm trừ gia cảnh 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 áp dụng từ kỳ tính thuế 2026. Với tiền lương, điều đó có nghĩa là mọi khoản lương, thưởng trả từ ngày 1/1/2026 được tính với mức mới; lần quyết toán năm 2026, làm trong năm 2027, là lần đầu tính trọn năm theo mức mới. Tháng nào lỡ bị trừ theo mức cũ thì không mất: quyết toán năm sẽ tính lại và phần khấu trừ thừa được bù trừ hoặc hoàn.
Bài này đi vào những tình huống cụ thể người đi làm hay gặp: công ty chậm cập nhật, người phụ thuộc đăng ký giữa năm, nghỉ việc giữa chừng, có thêm thu nhập vãng lai. Các ví dụ là giả định; số thuế cụ thể tính theo biểu luỹ tiến hiện hành.
Mốc áp dụng: thu nhập trả từ ngày 1/1/2026
Thu nhập từ tiền lương, tiền công xác định theo thời điểm trả, không theo tháng làm việc. Vì vậy:
| Khoản | Trả khi nào | Mức giảm trừ áp dụng |
|---|---|---|
| Lương tháng 12/2025 | Tháng 1/2026 | Mức mới — thuộc năm 2026 |
| Thưởng Tết năm 2025 | Tháng 1 hoặc 2/2026 | Mức mới — thuộc năm 2026 |
| Lương tháng 11/2025 | Tháng 12/2025 | Mức cũ — thuộc năm 2025 |
| Lương tháng 12/2026 | Tháng 1/2027 | Thuộc năm 2027 |
Mức cũ áp dụng tới hết kỳ tính thuế 2025 là 11 triệu đồng cho bản thân và 4,4 triệu đồng cho mỗi người phụ thuộc. So với mức cũ, giảm trừ bản thân tăng 4,5 triệu đồng/tháng, mỗi người phụ thuộc tăng 1,8 triệu đồng/tháng.
Hệ quả thực tế của quy tắc “theo ngày trả”: nhiều người thấy phiếu lương tháng 12/2025, nhận vào đầu tháng 1/2026, đã có mức giảm trừ mới — điều đó đúng, không phải công ty tính nhầm. Ngược lại, khoản thưởng cuối năm 2025 được chi sớm trong tháng 12/2025 vẫn tính với mức cũ và nằm trong quyết toán năm 2025.
Khi công ty áp đúng mức mới từ tháng đầu năm
Đây là trường hợp phổ biến. Phiếu lương từ tháng 1/2026 thể hiện giảm trừ bản thân 15,5 triệu đồng và giảm trừ người phụ thuộc theo số người đã đăng ký. Người lao động chỉ cần kiểm tra ba điểm trên phiếu lương:
- Dòng giảm trừ bản thân đúng 15,5 triệu đồng.
- Số người phụ thuộc đúng với số đã đăng ký, mỗi người 6,2 triệu đồng.
- Khoản bảo hiểm bắt buộc bị trừ khớp với mức lương đóng bảo hiểm.
Nếu đủ ba điểm và chỉ có một nơi trả lương, cuối năm thường uỷ quyền cho công ty quyết toán thay; kết quả quyết toán sẽ gần như không chênh so với tổng số đã khấu trừ, trừ khi có tháng thưởng lớn.
Khi có tháng bị trừ theo mức cũ
Có doanh nghiệp cập nhật phần mềm tính lương chậm, vài tháng đầu năm 2026 vẫn áp 11 triệu đồng và 4,4 triệu đồng. Ví dụ giả định: một người không có người phụ thuộc, ba tháng đầu năm bị áp mức cũ.
| Chỉ tiêu | Công ty đã áp (mức cũ) | Đúng ra (mức mới) |
|---|---|---|
| Giảm trừ bản thân mỗi tháng | 11.000.000 | 15.500.000 |
| Chênh lệch mỗi tháng | 4.500.000 | |
| Chênh lệch ba tháng | 13.500.000 thu nhập tính thuế bị tính dư | |
Số thuế bị khấu trừ dư tuỳ bậc thuế của người đó. Cách xử lý:
- Báo phòng nhân sự để các tháng sau áp đúng; có công ty sẽ điều chỉnh bù ngay trong tháng tiếp theo.
- Không cần làm gì thêm nếu uỷ quyền quyết toán: công ty tính lại cả năm với mức mới, phần dư được xử lý trong hồ sơ quyết toán thay.
- Tự quyết toán nếu không đủ điều kiện uỷ quyền: tờ khai tự tính giảm trừ mười hai tháng theo mức mới; phần khấu trừ dư được đề nghị hoàn hoặc bù trừ.
Người có thu nhập thấp hơn một chút so với mức phải nộp theo giảm trừ mới là nhóm dễ thấy khác biệt nhất: bị áp mức cũ thì tháng nào cũng bị trừ một khoản nhỏ, áp đúng mức mới thì không bị trừ đồng nào. Nhóm này càng nên kiểm tra phiếu lương từ sớm, vì số tiền tuy nhỏ nhưng lặp lại nhiều tháng.
Người phụ thuộc đăng ký trong năm 2026
Đăng ký người phụ thuộc muộn không có nghĩa là mất giảm trừ những tháng trước đó. Theo quy định lâu nay, giảm trừ cho người phụ thuộc được tính từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng; nếu trong năm chưa được tính, người nộp thuế được tính khi quyết toán, miễn là đã đăng ký theo quy định.
Ví dụ giả định: con sinh tháng 3/2026, bố đăng ký người phụ thuộc tháng 8/2026. Giảm trừ người phụ thuộc cho con được tính từ tháng 3, mỗi tháng 6,2 triệu đồng. Từ tháng 8 công ty áp ngay; phần tháng 3 đến tháng 7 được tính khi quyết toán năm 2026.
Chỗ hay sai là đăng ký trùng: bố đăng ký ở công ty bố, mẹ cũng đăng ký ở công ty mẹ. Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính cho một người nộp thuế trong cùng một năm. Gia đình nên thống nhất ai đăng ký trước khi nộp hồ sơ. Các điều kiện để được đăng ký người phụ thuộc có thêm tại mục giảm trừ gia cảnh trên Khấu Trừ.
Người nghỉ việc, người làm không đủ năm
Người nghỉ việc giữa năm 2026 hoặc bắt đầu đi làm giữa năm thường lo mình “mất” giảm trừ những tháng không có lương. Theo quy định lâu nay, khi quyết toán, giảm trừ cho bản thân được tính đủ mười hai tháng nếu trong năm chưa tính đủ, kể cả những tháng không có thu nhập.
Ví dụ giả định: một người làm từ tháng 1 tới hết tháng 6/2026 rồi nghỉ, sau đó không có thu nhập. Trong sáu tháng làm việc, công ty đã trừ giảm trừ sáu tháng. Khi tự quyết toán, người này được tính giảm trừ bản thân cả năm là 15,5 × 12 = 186 triệu đồng, nên thường được hoàn một phần hoặc toàn bộ số đã khấu trừ.
Trường hợp tương tự là nghỉ thai sản: những tháng hưởng chế độ thai sản do cơ quan bảo hiểm chi trả không phát sinh thu nhập chịu thuế từ doanh nghiệp, nên doanh nghiệp không trừ giảm trừ những tháng đó. Khi quyết toán, giảm trừ bản thân vẫn tính đủ mười hai tháng theo quy định lâu nay — nhiều người nghỉ sinh được hoàn một phần thuế nhờ điểm này mà không biết.
Điều kiện để làm được: có chứng từ khấu trừ của nơi đã làm, và tự quyết toán trong hạn cho cá nhân — ngày cuối cùng tháng thứ tư sau năm tính thuế theo Luật Quản lý thuế.
Thu nhập vãng lai và khoản khấu trừ 10%
Khoản thù lao cộng tác, làm theo vụ việc bị khấu trừ 10% khi trả từ 2 triệu đồng/lần thì không áp giảm trừ gia cảnh tại thời điểm khấu trừ. Giảm trừ chỉ được tính khi quyết toán, cộng chung với tiền lương:
- Người có lương ở một nơi và thu nhập vãng lai ở nơi khác: tự quyết toán nếu không thuộc trường hợp được uỷ quyền theo quy định, cộng hai nguồn, trừ giảm trừ mười hai tháng theo mức mới.
- Người chỉ có thu nhập vãng lai: nếu cả năm thấp, việc tự quyết toán gần như chắc chắn cho kết quả được hoàn, vì 15,5 triệu đồng/tháng tức 186 triệu đồng/năm giảm trừ bản thân là khoản rất lớn so với thu nhập vãng lai thông thường.
Mức giảm trừ mới làm cho việc tự quyết toán để lấy lại tiền đáng làm hơn trước với nhiều người làm tự do.
Tự kiểm tra ở đâu
- Phiếu lương hằng tháng: dòng giảm trừ bản thân và người phụ thuộc.
- Ứng dụng thuế trên điện thoại: danh sách người phụ thuộc đã được ghi nhận, thời điểm bắt đầu tính giảm trừ, thu nhập và số đã khấu trừ do các nơi trả thu nhập khai.
- Chứng từ khấu trừ từ nơi đã nghỉ việc hoặc nơi trả thù lao.
- Phòng nhân sự, kế toán công ty: hỏi ngay khi thấy phiếu lương áp mức cũ.
Câu hỏi thường gặp
Công ty trừ theo mức cũ cả năm 2026 thì mình có mất tiền không?
Không mất, nếu quyết toán. Khi quyết toán năm 2026, giảm trừ được tính theo mức mới cho cả năm; số khấu trừ dư được bù trừ hoặc hoàn theo đề nghị.
Quyết toán năm 2025 có được tính lại theo mức 15,5 triệu đồng không?
Không. Mức mới áp dụng từ kỳ tính thuế 2026. Năm 2025 vẫn dùng 11 triệu đồng cho bản thân và 4,4 triệu đồng cho mỗi người phụ thuộc.
Người phụ thuộc đã đăng ký từ trước có phải đăng ký lại để hưởng mức 6,2 triệu đồng không?
Không cần đăng ký lại chỉ vì mức giảm trừ thay đổi. Người phụ thuộc đã được ghi nhận tiếp tục được tính, với mức mới từ kỳ tính thuế 2026.
Mức giảm trừ có tính theo ngày nếu vào làm giữa tháng không?
Giảm trừ tính theo tháng. Khi quyết toán, giảm trừ bản thân được tính đủ mười hai tháng nếu trong năm chưa tính đủ, nên việc vào làm giữa tháng không làm mất giảm trừ.
Làm hai nơi có hợp đồng lao động thì giảm trừ 15,5 triệu đồng tính ở nơi nào?
Chỉ đăng ký giảm trừ bản thân ở một nơi. Nơi còn lại khấu trừ không tính giảm trừ; cuối năm tự quyết toán cộng hai nguồn để tính đúng.
Công ty đã áp mức mới nhưng mình vẫn phải nộp thêm khi quyết toán, vì sao?
Thường do có thu nhập từ nơi khác, thu nhập vãng lai bị khấu trừ 10% thấp hơn số thuế thật theo biểu luỹ tiến, hoặc người phụ thuộc bị cắt vì không còn đủ điều kiện. Mức giảm trừ mới không loại trừ những nguyên nhân này; xem chi tiết từng nguồn thu nhập trên ứng dụng thuế.
Tiền lương hưu có được cộng giảm trừ 15,5 triệu đồng không?
Lương hưu do quỹ bảo hiểm xã hội chi trả được miễn thuế theo quy định lâu nay, không đưa vào thu nhập tính thuế. Giảm trừ 15,5 triệu đồng chỉ trừ vào thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công và kinh doanh theo quy định.
