Theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, từ kỳ tính thuế 2026 giảm trừ gia cảnh là 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc, thay cho mức 11 triệu đồng và 4,4 triệu đồng áp dụng từ năm 2020. Cả hai mức cùng tăng khoảng 40,9%. Quy ra thu nhập: người không có người phụ thuộc, thu nhập chịu thuế từ tiền lương sau bảo hiểm bắt buộc không quá 15,5 triệu đồng/tháng thì không phải nộp thuế; có hai người phụ thuộc thì mốc là 27,9 triệu đồng/tháng.
Con số “tăng 41%” dễ bị hiểu thành “thuế giảm 41%”. Thực tế không phải vậy: phần trăm tăng của giảm trừ và phần trăm giảm của số thuế là hai chuyện khác nhau. Bài này tính lại cho rõ, chỉ bằng phép cộng trừ, không dùng biểu thuế luỹ tiến.
Hai con số trước và sau
| Khoản giảm trừ | Từ 2020 đến hết 2025 | Từ kỳ tính thuế 2026 | Tăng thêm |
|---|---|---|---|
| Bản thân, mỗi tháng | 11 triệu | 15,5 triệu | 4,5 triệu (≈ 40,9%) |
| Bản thân, cả năm | 132 triệu | 186 triệu | 54 triệu |
| Mỗi người phụ thuộc, mỗi tháng | 4,4 triệu | 6,2 triệu | 1,8 triệu (≈ 40,9%) |
| Mỗi người phụ thuộc, cả năm | 52,8 triệu | 74,4 triệu | 21,6 triệu |
Hai mức tăng cùng một tỷ lệ, nên quan hệ giữa giảm trừ bản thân và giảm trừ người phụ thuộc giữ nguyên: mỗi người phụ thuộc vẫn bằng khoảng 40% giảm trừ bản thân.
Mức mới áp dụng cho cả năm 2026, tức là khi quyết toán năm 2026, giảm trừ bản thân cả năm là 186 triệu đồng. Tháng nào nơi trả thu nhập chưa kịp áp mức mới khi khấu trừ thì phần chênh sẽ được tính lại khi quyết toán.
Quy ra mức thu nhập bắt đầu phải nộp thuế
Thu nhập tính thuế = thu nhập chịu thuế − bảo hiểm bắt buộc − giảm trừ gia cảnh. Khi thu nhập tính thuế bằng 0 thì không phải nộp. Vậy mốc bắt đầu phải nộp thuế, tính trên thu nhập đã trừ bảo hiểm, là:
| Số người phụ thuộc | Mốc cũ (tháng) | Mốc mới (tháng) |
|---|---|---|
| 0 | 11 triệu | 15,5 triệu |
| 1 | 15,4 triệu | 21,7 triệu |
| 2 | 19,8 triệu | 27,9 triệu |
| 3 | 24,2 triệu | 34,1 triệu |
Quy tiếp ra lương trước khi trừ bảo hiểm, với giả định lương đóng bảo hiểm bằng lương thực tế và người lao động đóng tổng cộng 10,5% (bảo hiểm xã hội, y tế, thất nghiệp), mốc mới tương ứng khoảng: 17,3 triệu (không người phụ thuộc), 24,2 triệu (một người), 31,2 triệu (hai người), 38,1 triệu (ba người). Với mốc cũ, các con số tương ứng khoảng 12,3 triệu, 17,2 triệu, 22,1 triệu và 27 triệu.
Nói gọn: một người độc thân lương khoảng 17 triệu đồng, trước đây đã phải nộp một phần thuế, thì từ năm 2026 gần như chạm đúng ngưỡng không phải nộp.
Ba người, ba mức thu nhập: thu nhập tính thuế đổi thế nào
Giả sử ba người có thu nhập mỗi tháng đã trừ bảo hiểm bắt buộc như sau:
| Người | Thu nhập sau bảo hiểm | Người phụ thuộc | Thu nhập tính thuế theo mức cũ | Theo mức mới | Giảm |
|---|---|---|---|---|---|
| Người A | 20 triệu | 0 | 20 − 11 = 9 triệu | 20 − 15,5 = 4,5 triệu | 4,5 triệu (50%) |
| Người B | 30 triệu | 1 | 30 − 15,4 = 14,6 triệu | 30 − 21,7 = 8,3 triệu | 6,3 triệu (≈ 43%) |
| Người C | 45 triệu | 2 | 45 − 19,8 = 25,2 triệu | 45 − 27,9 = 17,1 triệu | 8,1 triệu (≈ 32%) |
Hai điều rút ra. Một, số tiền thu nhập tính thuế giảm lớn hơn khi có nhiều người phụ thuộc, vì mỗi người phụ thuộc cộng thêm 1,8 triệu đồng. Hai, tỷ lệ giảm nhỏ dần khi thu nhập cao lên, vì khoản giảm là cố định còn thu nhập thì lớn dần. Không ai trong ba người có thu nhập tính thuế giảm đúng 41%.
Vì sao “tăng 41%” không có nghĩa là thuế giảm 41%
Giảm trừ tăng làm thu nhập tính thuế giảm một khoản cố định: 4,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 1,8 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc. Số thuế giảm được bằng khoản đó nhân với thuế suất của phần thu nhập bị “rút ra” — tức thuế suất bậc cao nhất người đó đang chịu theo biểu thuế hiện hành.
- Người thu nhập vừa qua ngưỡng cũ: thu nhập tính thuế trước đây nhỏ, nay về 0. Với nhóm này, số thuế có thể giảm tới 100% — tức không còn phải nộp.
- Người thu nhập trung bình khá: thu nhập tính thuế giảm 4,5 triệu đồng mỗi tháng, số thuế giảm một khoản, nhưng tỷ lệ giảm nhỏ hơn nhiều so với 41%.
- Người thu nhập cao: số tiền thuế giảm được tính bằng đồng có thể lớn hơn (vì thuế suất bậc cao hơn), nhưng so với tổng số thuế thì tỷ lệ giảm nhỏ.
Muốn biết số thuế giảm của chính mình, cần áp biểu thuế luỹ tiến đang có hiệu lực; biểu này đã được sửa đổi cùng đợt sửa Luật Thuế thu nhập cá nhân, nên tra ở văn bản hiện hành chứ đừng dùng bảng cũ.
Những điều các mốc trên không tính tới
- Lương đóng bảo hiểm thường thấp hơn lương thực tế. Khi đó bảo hiểm trừ ra ít hơn 10,5% tổng lương, và mốc quy ra lương trước bảo hiểm sẽ thấp hơn các con số ở trên.
- Có trần lương đóng bảo hiểm. Người lương rất cao không đóng bảo hiểm trên toàn bộ lương.
- Có khoản không tính vào thu nhập chịu thuế (một số phụ cấp, tiền ăn giữa ca trong giới hạn…). Người nhận nhiều khoản này có mốc quy đổi cao hơn.
- Có khoản giảm trừ khác: đóng góp từ thiện, nhân đạo qua tổ chức hợp pháp, bảo hiểm hưu trí tự nguyện trong giới hạn — mỗi khoản có điều kiện riêng.
- Thưởng, lương tháng 13 làm thu nhập năm cao hơn 12 lần lương tháng; quyết toán tính theo cả năm.
Vì vậy các mốc trong bài là mốc tham khảo cho trường hợp đơn giản. Người gần ngưỡng nên tự tính theo số liệu thật trên chứng từ khấu trừ.
Cơ chế điều chỉnh: vì sao sáu năm mới tăng một lần
Mức giảm trừ gia cảnh không điều chỉnh hằng năm theo lạm phát. Luật Thuế thu nhập cá nhân có cơ chế để Uỷ ban Thường vụ Quốc hội điều chỉnh khi giá cả biến động tới mức quy định; lần điều chỉnh trước có hiệu lực từ kỳ tính thuế 2020, lần này từ kỳ tính thuế 2026.
Hệ quả thực tế của cơ chế này: giữa hai lần điều chỉnh, lương danh nghĩa tăng dần trong khi giảm trừ đứng yên, nên số người phải nộp thuế và số thuế tăng dần theo năm dù sức mua không đổi. Mỗi lần điều chỉnh vì thế giống một bước “kéo lại” đường ngưỡng, không phải một đợt giảm thuế theo nghĩa thông thường.
Khi đọc các bình luận so sánh mức mới với lương bình quân hay chi phí sinh hoạt, nên nhớ rằng con số giảm trừ đứng yên trong nhiều năm; so ở năm đầu áp dụng khác nhiều so với so ở năm thứ năm.
Người đi làm nên làm gì với con số mới
- Xem phiếu lương các tháng năm 2026: công ty đã khấu trừ theo mức giảm trừ mới chưa? Nếu có tháng áp mức cũ, phần chênh sẽ được xử lý khi quyết toán.
- Rà người phụ thuộc: mỗi người phụ thuộc giờ giảm 74,4 triệu đồng thu nhập tính thuế mỗi năm, đáng để đăng ký đủ và đúng người. Vợ chồng cùng đi làm có thể tham khảo bài đăng ký người phụ thuộc cho ai lợi hơn.
- Người có thu nhập vãng lai bị khấu trừ 10% mà tổng thu nhập năm sau giảm trừ mới về dưới ngưỡng: nhiều khả năng có số nộp thừa, nên tự quyết toán để đề nghị hoàn.
- Không dựa vào mốc quy đổi để kết luận. Mốc chỉ để ước lượng; con số chính xác là số trên chứng từ khấu trừ và tờ khai quyết toán.
Tự kiểm tra ở đâu
- Ứng dụng thuế trên điện thoại hoặc tài khoản thuế điện tử cá nhân: thu nhập và số thuế đã khấu trừ theo từng nơi trả thu nhập, danh sách người phụ thuộc.
- Phiếu lương và chứng từ khấu trừ của công ty.
- Văn bản gốc: Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 cho mức giảm trừ; Nghị định 253/2026/NĐ-CP và Thông tư 87/2026/TT-BTC cho hướng dẫn thuế thu nhập cá nhân từ 1/7/2026.
Câu hỏi thường gặp
Mức giảm trừ mới có áp dụng cho các tháng đầu năm 2026 không?
Mức mới áp dụng từ kỳ tính thuế 2026. Nếu nơi trả thu nhập khấu trừ các tháng đầu năm theo mức cũ, phần chênh lệch được tính lại khi quyết toán thuế năm 2026.
Lương 18 triệu, không có người phụ thuộc thì có phải nộp thuế không?
Tuỳ thu nhập sau khi trừ bảo hiểm bắt buộc và các khoản không chịu thuế. Nếu phần còn lại không quá 15,5 triệu đồng/tháng thì không phát sinh thuế. Nếu lương đóng bảo hiểm thấp hơn lương thực tế, thu nhập sau bảo hiểm có thể vượt mốc một chút.
Tăng giảm trừ có làm người đang được hoàn thuế nhận nhiều hơn không?
Nếu số đã khấu trừ trong năm tính theo mức cũ hoặc khấu trừ 10% cho thu nhập vãng lai, thì khi quyết toán với mức giảm trừ mới, số nộp thừa có thể lớn hơn. Kết quả cụ thể phụ thuộc số liệu của từng người.
Người phụ thuộc là cha mẹ cũng được 6,2 triệu đồng/tháng?
Có. Mức 6,2 triệu đồng/tháng áp dụng cho mỗi người phụ thuộc đủ điều kiện, không phân biệt là con hay cha mẹ. Điều kiện để cha mẹ là người phụ thuộc theo văn bản hướng dẫn hiện hành.
Người làm tự do không có lương có được giảm trừ gia cảnh không?
Giảm trừ gia cảnh áp dụng cho thu nhập từ tiền lương, tiền công và thu nhập từ kinh doanh theo quy định. Cá nhân kinh doanh nộp thuế theo tỷ lệ trên doanh thu thì cách tính khác; nên xem hướng dẫn cho từng loại thu nhập.
Vì sao các bài viết đưa ra mức lương bắt đầu nộp thuế khác nhau?
Vì mỗi bài giả định khác nhau về bảo hiểm, phụ cấp, số người phụ thuộc. Mốc chắc chắn nhất là tính trên thu nhập đã trừ bảo hiểm: 15,5 triệu đồng/tháng cộng 6,2 triệu đồng cho mỗi người phụ thuộc.
