Tiệm làm tóc, làm móng, spa nhỏ đăng ký hộ kinh doanh sẽ không còn nộp khoán sau năm 2026 theo Nghị quyết 198/2025/QH15, mà phải tự ghi và kê khai doanh thu thực. Với nghề này, chỗ khó không nằm ở cách tính mà ở chuyện “doanh thu gồm những gì”: tiền dịch vụ, tiền bán mỹ phẩm, thẻ liệu trình khách trả trước, phần chia với thợ, tiền tip.
Các câu hỏi dưới đây là những gì chủ tiệm hay hỏi nhất khi chuyển sang kê khai. Câu trả lời nêu nguyên tắc chung và việc nên làm; với những điểm còn tuỳ tình huống, bài chỉ rõ nên hỏi ai.
Hết khoán rồi, tiệm phải làm gì khác
Hỏi: Trước đây mỗi năm nhận một thông báo, đóng một số tiền. Giờ khác ở đâu?
Khác ở ba chỗ:
- Tự ghi doanh thu hằng ngày, không còn mức ấn định sẵn.
- Tự khai theo kỳ được thông báo (tháng hoặc quý) và nộp thuế theo số đã khai.
- Tự chịu trách nhiệm về con số: khi được hỏi, phải có sổ, có sao kê, có hoá đơn để giải thích.
Thuế của hộ kê khai vẫn tính theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu với từng nhóm ngành, không tính theo lãi. Tỷ lệ cụ thể nằm ở thông tư hướng dẫn thuế hộ kinh doanh hiện hành. Cũng từ 1/1/2026 không còn lệ phí môn bài.
Hỏi: Doanh thu ít thì có phải khai không?
Doanh thu năm dưới ngưỡng không phải nộp thuế thì không phát sinh thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân. Ngưỡng đó trước đây là 100 triệu đồng/năm và đã được nâng trong đợt sửa luật 2024–2025; mức hiện hành và việc có phải nộp tờ khai hay chỉ thông báo doanh thu thì hỏi thuế cơ sở.
Doanh thu gồm những khoản nào
Hỏi: Tiệm vừa làm dịch vụ vừa bán dầu gội, sơn móng. Có tính chung không?
Cả hai đều là doanh thu của hộ, nhưng thuộc hai nhóm ngành khác nhau: dịch vụ và phân phối, cung cấp hàng hoá. Mỗi nhóm có tỷ lệ tính thuế riêng. Nếu ghi chung một dòng, khi khai phải chọn một nhóm và dễ bị áp sai. Cách làm đơn giản: sổ hoặc phần mềm bán hàng tách hai cột.
| Khoản | Nhóm | Ghi chú |
|---|---|---|
| Cắt, uốn, nhuộm, gội, làm móng, chăm sóc da | Dịch vụ | Kể cả khi dùng mỹ phẩm của tiệm trong lúc làm |
| Bán lẻ dầu gội, kem dưỡng, sơn móng cho khách mang về | Phân phối hàng hoá | Ghi riêng từng lần bán |
| Gói dịch vụ có tặng kèm sản phẩm | Nên hỏi | Tuỳ cách thiết kế gói và cách thu tiền |
Thẻ liệu trình, gói trả trước
Hỏi: Khách mua gói mười buổi, trả trước một lần. Tính doanh thu ngày nhận tiền hay theo từng buổi?
Đây là câu hỏi hay gặp nhất ở spa và tiệm làm móng, và không nên tự đoán. Cách xác định thời điểm ghi nhận doanh thu với dịch vụ trả trước phụ thuộc quy định về thời điểm xác định doanh thu tính thuế và cách tiệm lập hoá đơn. Việc chủ tiệm làm được ngay:
- Ghi sổ riêng các gói trả trước: ngày bán, tên khách, số buổi, số tiền, số buổi đã dùng.
- Hỏi thuế cơ sở cách ghi nhận áp dụng cho tiệm mình, ghi lại câu trả lời kèm ngày hỏi.
- Áp một cách duy nhất, nhất quán cho mọi gói và mọi kỳ.
Điều cần tránh: nhận tiền gói trả trước qua tài khoản cá nhân khác với tài khoản bán hàng rồi không ghi sổ. Khách trả trước số tiền lớn là loại giao dịch dễ thấy trên sao kê.
Thợ làm công, thợ ăn chia và tiền tip
Hỏi: Thợ ở tiệm ăn chia theo phần trăm doanh thu mỗi ca. Doanh thu của tiệm là toàn bộ hay chỉ phần tiệm giữ?
Tuỳ quan hệ thật giữa tiệm và thợ. Nếu khách trả tiền cho tiệm, tiệm quyết định giá, tiệm thu tiền rồi trả phần cho thợ thì thường toàn bộ tiền khách trả là doanh thu của tiệm, còn phần trả thợ là tiền công. Nếu thợ tự kinh doanh, tự thu tiền của khách và chỉ thuê chỗ ngồi của tiệm thì lại là chuyện khác: thợ có doanh thu riêng, tiệm có doanh thu cho thuê. Hai mô hình dẫn tới nghĩa vụ khác nhau, nên viết thoả thuận ra giấy cho đúng cách đang làm thật.
Khi tiệm trả tiền công cho thợ, nghĩa vụ khấu trừ thuế thu nhập cá nhân và cách áp dụng giảm trừ gia cảnh (15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân từ kỳ tính thuế 2026) nên hỏi thuế cơ sở theo đúng hình thức hợp đồng với thợ.
Hỏi: Tiền tip khách đưa thẳng cho thợ có tính vào doanh thu tiệm không?
Tiền khách tự nguyện đưa trực tiếp cho thợ khác với tiền tip khách trả qua máy, qua mã QR của tiệm. Khoản đi qua tài khoản của tiệm thì tiệm cần ghi và có cách xử lý rõ ràng. Tách riêng trong sổ và hỏi cơ quan thuế cách xử lý khoản đi qua tài khoản tiệm.
Nhận tiền qua mã QR, hoá đơn và hàng nhập vào
Hỏi: Tiệm có phải xuất hoá đơn cho khách không?
Hộ kinh doanh thuộc diện sử dụng hoá đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP thì phải lập hoá đơn cho giao dịch bán. Hộ không thuộc diện đó nhưng có khách cần hoá đơn thì có thể đề nghị cơ quan thuế cấp theo từng lần phát sinh. Kiểm với thuế cơ sở xem tiệm mình thuộc trường hợp nào.
Hỏi: Mua hoá chất, mỹ phẩm ở chợ không có hoá đơn có sao không?
Với hộ kê khai tính thuế trên doanh thu, chi phí mua vào không được trừ khi tính thuế, nên thiếu hoá đơn đầu vào không làm tăng thuế. Nhưng hàng không rõ nguồn gốc là rủi ro riêng: bị hỏi khi kiểm tra hàng hoá, và nguy cơ cho khách nếu là hàng kém chất lượng. Giữ phiếu mua, tên người bán, tốt hơn là mua ở nơi xuất được hoá đơn.
Hỏi: Khách chuyển khoản vào tài khoản riêng của chủ tiệm có sao không?
Nên dùng một tài khoản riêng cho tiệm và không lẫn chi tiêu gia đình. Tiền bán hàng chạy qua tài khoản cá nhân lẫn lộn làm doanh thu khó chứng minh và dễ bị hiểu sai.
Ba hiểu lầm làm chủ tiệm lo sai chỗ
Hỏi: Nghe nói hết khoán là thuế tăng gấp mấy lần, có đúng không?
Không có con số chung nào như vậy. Thuế tính theo tỷ lệ trên doanh thu thực; tiệm nào trước đây được khoán sát với doanh thu thật thì số thuế thay đổi không nhiều, tiệm nào khoán thấp hơn doanh thu thật thì sẽ thấy khác. Cách biết chắc là tự cộng doanh thu vài tháng gần nhất rồi nhân với tỷ lệ của nhóm ngành trong thông tư hiện hành.
Hỏi: Có phải thuê kế toán mới làm được không?
Với tiệm nhỏ, việc chính là ghi sổ doanh thu đủ và đều. Tờ khai của hộ kê khai không phức tạp như doanh nghiệp. Nhiều chủ tiệm tự làm được sau vài kỳ, chỉ cần hỏi thuế cơ sở ở kỳ đầu tiên.
Hỏi: Ghi ít đi một chút cho “an toàn” được không?
Không nên. Tiền qua mã QR, qua máy quẹt thẻ và qua ví điện tử đều để lại dữ liệu. Doanh thu khai thấp hơn dòng tiền thật sẽ lộ khi đối chiếu, và lúc đó phải nộp bù kèm tiền chậm nộp, có thể bị xử phạt. Ghi đủ ngay từ kỳ đầu luôn rẻ hơn sửa sau.
Bảng việc cho chủ tiệm trong quý IV/2026
- Tách sổ thành ba phần: dịch vụ, bán hàng, gói trả trước.
- Mở hoặc chốt một tài khoản riêng cho tiệm, in mã QR của tài khoản đó ở quầy.
- Viết thoả thuận với thợ đúng mô hình đang làm: làm công hay thuê chỗ.
- Kiểm diện hoá đơn từ máy tính tiền với thuế cơ sở.
- Cộng doanh thu năm 2026 theo tháng để biết mình ở đâu so với ngưỡng và kỳ khai năm 2027.
- Đăng nhập ứng dụng thuế bằng số định danh của chủ hộ, xem thông báo đang có.
Tự kiểm tra ở đâu
- Ứng dụng thuế trên điện thoại hoặc tài khoản thuế điện tử của chủ hộ: thông báo, tờ khai, số đã nộp.
- Trang tra cứu thông tin người nộp thuế: thông tin đăng ký của hộ có đúng địa chỉ, ngành nghề không.
- Thuế cơ sở quản lý địa bàn tiệm: hỏi ngưỡng doanh thu, kỳ khai, diện hoá đơn, cách ghi nhận gói trả trước.
Chủ hộ muốn học dần cách tự làm thuế có thể xem phần thuế cho chủ hộ kinh doanh trên Học Thuế.
Câu hỏi thường gặp
Tiệm nhỏ một người làm có cần phần mềm bán hàng không?
Không bắt buộc nếu tiệm không thuộc diện hoá đơn từ máy tính tiền. Một cuốn sổ ghi từng khách, từng khoản, cộng cuối ngày là đủ, miễn đối chiếu được với tiền mặt và sao kê.
Tiệm nghỉ Tết hai tuần có phải báo không?
Nghỉ ngắn ngày theo thói quen không nhất thiết phải làm thủ tục tạm ngừng, nhưng nên ghi chú trong sổ những ngày không mở cửa để khi so doanh thu các tháng có căn cứ giải thích.
Tặng khách buổi làm miễn phí có tính doanh thu không?
Dịch vụ khuyến mại, tặng kèm có cách xử lý riêng tuỳ hình thức. Ghi rõ trong sổ là buổi tặng, gắn với chương trình nào, và hỏi thuế cơ sở nếu tặng thường xuyên với giá trị đáng kể.
Hai vợ chồng mở hai tiệm ở hai nơi thì khai thế nào?
Nếu cả hai tiệm cùng một hộ kinh doanh thì hộ phải tổng hợp doanh thu các địa điểm theo quy định; nếu mỗi người đứng tên một hộ riêng thì mỗi hộ khai phần của mình. Việc đứng tên phải đúng người thật sự kinh doanh.
Khách thanh toán bằng thẻ qua máy quẹt, tiền về chậm vài ngày thì tính ngày nào?
Doanh thu gắn với ngày cung cấp dịch vụ, không phải ngày tiền về tài khoản. Ghi sổ theo ngày làm cho khách, rồi đối chiếu với tiền về sau.
Tiệm có thợ học việc không lương có phải khai gì không?
Không trả thu nhập thì không có khoản khấu trừ thuế. Nếu có trả tiền hỗ trợ, phụ cấp thì cần xem đó là tiền công và xử lý như khoản trả thu nhập.
